Dutch Design Week 2010: technologische ontwikkelingen vragen om verstilling
door Carin Frijters
Onlangs was ik bij de Dutch Design Week in Eindhoven en heb ik me laten verrassen door de contrastrijke consumententrends. Vertragen is het motto in een wereld die sneller wordt en waar tijd schaars is. Terug naar wat was in materialen en vormen gemaakt met behulp van vaak geheel nieuwe technieken en technologische ontwikkelingen.
Naast deze vertraging in design en ontwerp, ben ik ook onder de indruk geraakt door alles wat de techniek teweeg kan brengen. Als retailexpert ben ik uiteraard altijd op zoek naar de consequenties van veranderingen voor de retail. We staan aan de vooravond van een zeer grote verandering en zijn ons vaak niet bewust van de technologische ontwikkelingen in onze directe omgeving.
Nano supermarkt
Zo heb ik tijdens de DDW een blik in de keuken van de Nano Supermarket geworpen, een project van de TU Eindhoven.
Waar technologie en interactiviteit een belangrijke rol spelen en de manipulatie van producten een confrontatie is met de tijdgeest. Producten die innovatief zijn, maar vaak vreemd of zelfs beangstigend. Producten die mogelijk binnen nu en tien jaar als gewoon ervaren worden en voor iedereen verkrijgbaar zijn.
Nano technologie is een containerbegrip, waarbij alles draait om het maken van dingen, producten op een atomaire en moleculaire schaal; een nano meter is een miljardste meter. Ook vandaag de dag hebben we te maken met nano technologie, zo bestaat de extra UV-bescherming in crèmes nu al uit nanodeeltjes.
Speculatief
De producten die in de Nano Supermarket te zien zijn, zijn voor het overgrote deel speculatief. Resultaten van jonge ontwerpers en technologen. In de Nano Supermarkt is bewust gekozen voor een fysieke winkelplek. Er zijn voorbeelden te zien als een twitter implantaat, nano wijn, dat iedere wijnsoort is met behulp van een magnetron, en een papiersoort gemaakt van huidcellen. Alle producten zijn voorzien van een haalbaarheidskeurmerk en een inschatting vanaf welk moment het product verkrijgbaar is.
Supermarkt als brug voor technologie
De Nano Supermarket is voorlopig nog een compacte verzameling van persoonlijke productvisies. Verkennende scenario’s die een mogelijke toekomst laten zien in de supermarkt van de toekomst. De ons allen bekende POS-materialen sieren de producten om een brug te slaan tussen het heden en de toekomst. Een supermarkt is de plek bij uitstek waar nieuwe gewoontes, levensstijlen en technologieën alledaags gemaakt kunnen worden.

Piet Hein Eek, de ‘Verhalen Fabriek’
Als we het hebben over de behoefte aan vertraging dan is de nieuwe telg, de ‘Verhalen Fabriek’ van onze eigen Piet Hein Eek een uitmuntend voorbeeld. PHE is naast een bekend ontwerper, ook docent aan de Design Academy in Eindhoven, waar hij in 1990 afstudeerde. Hij staat vooral bekend om zijn interieurproducten van sloophout en hergebruik. Dit is echter niet alles. In 2009 heeft PHE in samenwerking met Fair Trade Original interieur accessoires ontwikkeld en de handmatige productie hiervan begeleid in Vietnam. Verder werkt hij zeer nauw samen met diverse nieuwe Nederlandse ontwerpers, waaronder Lotty Lindeman en reeds gevestigde Dutch Designers als Studio Job.
De winkel is gevestigd in de in de voormalige Philips keramiekfabriek. Hier is niet alleen aardewerk, ontworpen door Piet Hein Eek en beschilderd door Studio Job in Delfts Blauw, te zien en te koop, maar ook een selectie van PHE leveranciers. Voorbeelden hiervan zijn Freitag, Tom Dixon en de Nederlandse partner Lotty Lindeman (Design Academy lichting 2009) bekend van haar sobere werk met oog voor detail. Er is zelfs een mini pop up shop-in-the-shop van het Belgische modeontwerpers duo A.F. Vandevorst.
De winkelruimte, in split level vorm, laat diverse werkplaats ruimtes zien. In deze werkplaatsen is als consument de handenarbeid en het ontwerpproces te aanschouwen door hoge fabrieksramen. Betrokken worden bij het werkproces, het ambacht, laat een bijzondere en vooral intense indruk achter. Je ziet dit steeds meer verschijnen in allerlei andere soortgelijke nieuwe retailvormen. In Rotterdam kennen we ROTABS, in Eindhoven hebben we TAC en in Amsterdam is er Kinetisch Noord, in de voormalige scheepsbouwloods op het NDSM terrein.
De panden en de omgeving doen mij denken aan de Butler’s Wharf in Londen. Functionele hoge ruimtes, veel ramen, mooie lichtinvallen. Verbeelding door licht. Doorkijken, open metalen trappen. Binnenpleinen, nieuwe ruimtes.
Even verdenk ik PHE ervan dat hij de vitrines van de laatste tentoonstelling in de Hermitage heeft geleend. Niets is minder waar. Deze containerachtige vitrines zijn voorzien van stevige houten hoekprofielen in donker antraciet grijs en zorgen niet alleen voor spannende doorkijken, maar laten ook een gebaar achter. In deze vitrines zijn onder andere de Smoke producten, die letterlijk verbrand zijn, te zien van Maarten Baars en de ‘New Nature’ serie van Melissa Peen.
Natuurlijke materialen
Veel natuurlijke materialen in de ontwerpen, hergebruik van materialen en producten van onder andere Sprookje NV en Jeanine Eek Keizer zijn te zien.

In het pand tegenover de winkel is een PHE-café gevestigd, voorzien van interieur van Piet zijn hand en een van zijn laatste lichtorna-menten. Gerecyclede glazen lichtbollen, uit de collectie van de Sprookjesfabriek, zijn verbonden tot een cirkelvormige kroonluchter. PHE noemt het zelf liever een ‘Oudelampjes-kappenlamp’.
Eerlijke materialen, milieuvriendelijke ontwerpen. PHE staat voor een combinatie van ongewone materialen en minder gebruikelijke, maar eenvoudige, productieprocessen. Deze nieuwe ‘Verhalen Fabriek’ laat in stille ruimtes producten tot zijn recht komen en laat ieder moment van de dag een andere, spannende indruk achter door de wisselende inval van daglicht.
Uitersten
We krijgen te maken met een periode van uitersten. Alles is mogelijk. Door nieuwe technieken en technologische ontwikkelingen komen nieuwe materialen en vormen binnen handbereik, maar ze zijn soms ook verontrustend. Tegelijkertijd is het bewustzijn groter dan ooit en zijn we op zoek naar authenticiteit en verstilling; je even in een tastbare wereld wanen die de tijd stil laat staan.
Carin Frijters
Carin Frijters is eigenaar van CF retail, een bureau voor helder, inspirerend en pragmatisch advies en projectmanagement op het gebied van een onderscheidend winkelconcept.
"In de afgelopen 25 jaar heb ik ongeveer alles meegemaakt wat er mis, goed mis en goed kan gaan bij de innovatie van winkelconcepten. Het gaat niet alleen over het aanscherpen van de positionering, het verbeteren van de huisstijl de selectie van het juiste huisstijlbureau of de briefing. Maar ook over het begeleiden van het creatief proces tot en met de uitvoering van de pilot en de implementatie van het nieuwe winkelconcept."
Zij heeft haar ervaring opgedaan bij diverse retailers waaronder de volgende branches; wonen, dames- en herenmode, optiek, juwelier, tuin en dier, doe het zelf, kringloop, automotive, medische hulpmiddelen, speelgoed, drogisterijen, tweewieler, dier en fair trade.
Website: www.cfretail.nl E-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.






