Een wijdverbreide misvatting is de aanname dat, als bedrijven steeds meer verduurzamen, ze dat doen omdat ze meer klantgericht denken. Een andere reden die vaak wordt aangedragen is dat bedrijven door de bril van corporate reputatiemanagement hun bedrijfsvoering verduurzamen. Onder het mom ‘als we het niet doen’, krijgen we actiegroepen achter ons aan’. Ook dit is niet waar: het is bittere noodzaak.
Duurzame initiatieven
Ahold Coffee Company heeft in 2004 samen met Solidaridad het keurmerk UTZ voor duurzaam geproduceerde koffie ontwikkeld. Kort door de bocht: UTZ is een soort Max Havelaar, maar in plaats van boeren een garantieprijs te bieden, geeft UTZ trainingen waardoor de kwantiteit en kwaliteit van de oogst verbetert; boeren zich beter (efficiënter) gaan organiseren en een betere onderhandelingspositie krijgen waardoor hun inkomen stijgt.
Inmiddels zijn er vele bedrijven (waaronder IKEA, McDonalds, Heinz, Douwe Egberts, Mars en Jamin) die UTZ gecertificeerde koffie, thee, palmolie of cacao afnemen. Ahold zit ook in de RTRS (de Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja) – in 60% van ALLE supermarktproducten zit soja. Begin maart tekenden alle supermarkten, behalve Lidl, een intentieverklaring om vanaf 2025 alleen nog duurzame chocola te verkopen.
Geen klant die het weet. Supermarkten communiceren er bewust niet over.
Goed voorbeeld doet volgen Douwe Egberts’ koffie en thee zijn voor circa de helft duurzaam. Concurrent Lipton thee is zelfs 100% duurzaam. Maar de jongste campagne van Lipton thee zet in op kwaliteit. Geen woord over duurzaamheid.
Verduurzamen is voor veel bedrijven geen kwestie van klantenloyaliteit noch van corporate image, maar een kwestie van goed ondernemersschap.
Neem cacao. Momenteel zijn de cacao oogsten zo laag, en is de kwaliteit zo abominabel, dat boeren in Ghana en Ivoorkust (samen goed voor 60% van de cacaoproductie) er de brui aan geven omdat het te weinig oplevert. Het aanbod daalt terwijl de vraag toeneemt. Dus investeert Mars Incorporated tot 2020 100 miljoen in het trainen van boeren in duurzame landbouwtechniekenwaardoor kwaliteit en kwantiteit. Mars is wereldwijd de grootste producent van chocoladeproducten.
Howard Shapiro is co-auteur van het boek Chocolate: History, Culture and Heritage en toponderzoeker van Mars. Hij denkt dat de multinational de oogsten kan vervijfvoudigen.
zie ook het volgende filmpje waarin Howard Shapiro wordt geinterviewd door Daan de Wit.
De uitdaging Over tien jaar, met evenveel grond méér produceren op een mens en milieuvriendelijke wijze, met voor boeren een beter inkomen, dát is de uitdaging. Hier staat niet alleen de cacaosector, maar ook de soja, palmolie, thee, koffie, hout, natuursteen, katoen, vis en vele andere semi-agrarische sectoren voor. Hier werken een aantal multinationals waaronder Unilever keihard aan.
Waarom? Met een wereldpopulatie van 9 miljard mensen in 2050, die ook allemaal wil eten, komen de grenzen van de aarde in zicht. Schaarse is het grote thema. Werken aan duurzaamheid is niet meer iets voor erbij, geen hobby van de geïsoleerde CSR manager, geen marketingstrategie. maar harde economische noodzaak. De slimste multinationals realiseren zich dat de manier waarop ze nu produceren ervoor zorgt dat grondstoffen straks onbetaalbaar zijn.
Koplopers in duurzaamheid
Koplopers in duurzaamheid slaan zichzelf juist liever niet op de borst, uit angst dat morgen Milieudefensie of Greenpeace op de stoep staan. Of omdat ze geloven dat duurzaamheid teveel een geitenwollensokkenimago heeft. Ze zetten daarom liever (zoals in het geval van Lipton) in op smaak en kwaliteit. Of omdat duurzaamheid niet verkoopt (kijk naar Max Havelaar: 90% naamsbekendheid, 5% marktaandeel in Nederland).
Bovendien: consumenten geloven duurzaamheidsclaims van merken toch niet. Private labels van Albert Heijn, Tesco, Walmart of Carrefour hebben de toekomst, een korte toekomst weliswaar, want labels en keurmerken zullen uitsterven zoals de “stereo” aanduidingen op grammafoonplaten. Duurzaamheid wordt net zoiets als voedselveiligheid, een vanzelfsprekendheid, een license to operate.
Daan de Wit is communication manager bij Initiatief Duurzame Handel. Voorheen was hij werkzaam bij Solidaridad.









