Als consumenten het levensbloed zijn van binnensteden, dan zijn ranglijstjes onmisbaar in de wereld van vastgoed, citymarketing en retailing. Zeker in een tijd die gekenmerkt wordt door economische onzekerheden: gemeentebesturen die blut zijn; huishoudbudgetten die krimpen; consumenten die gerichter kopen en internet gebruiken als oriëntatiekanaal; woningcorporaties die het geld niet meer krijgen om te bouwen en nu vooral huurpanden opknappen en verkopen; projectontwikkelaars die met de helft inkrimpen en beleggers die op safe spelen en kiezen voor binnensteden.

 

Natuurlijk bevestigt een ranglijst stadsverkopers dat ze het goed doen, een lage score daarentegen is een wake-up call om de bezem door projecten te halen en scherpe keuzes te maken. Een ding is zeker: de groei van het aantal afdelingen city marketing is gerelateerd aan het aantal ranglijsten en verkiezingen van de laatste tien jaar. Ieder zichzelf respecterende grote stad kijkt vandaag naar zichzelf als een merk en zoekt naar een heldere propositie. Vaak is de slogan een baken van de brandende ambitie die een stad heeft, dan dat de vlag en slogan de lading dekken.

Focus en volharding

De laatste jaren kiezen steeds meer middelgrote steden voor een enthousiast verhaal om zichzelf bij het bedrijfsleven en consumenten nadrukkelijker op de kaart te zetten. Als je aantrekkelijk wilt worden gevonden, moet je eerst je fysieke verschijningsvorm goed voor elkaar hebben. En dan zijn focus en volharding essentiële ingrediënten. Roermond is daar een fraai voorbeeld van, evenals Groningen.

Het Benelux-onderzoek van Cushman & Wakefield komt in feite als geroepen. Het is vrij ongebruikelijk dat regionale steden nadrukkelijk worden meegenomen in een ranglijst. Dertig centrumsteden uit de Benelux zijn vergeleken op basis van criteria zoals aanwezigheid van trekkers en flagship stores, grootschalige winkels, horecagelegenheden, toegankelijkheid, aanwezigheid van originele en gespecialiseerde winkels en aantrekkingskracht op internationale retailers.  Brussel komt als nummer een nipt voor Amsterdam en Antwerpen. Op de vierde en vijfde plaats staan Rotterdam en Den Haag. Gent vervolgt het lijstje, en Utrecht, Maastricht, Groningen en Eindhoven vullen de top 10 aan. Wie had ooit gedacht dat Eindhoven in 2011 zo hoog zou scoren? Ze zijn niet voor niets dit jaar uitgeroepen tot ‘Beste Binnenstad van Nederland’.

Bescheidenheid

Wat ik waardeer aan de Brabantse lichtstad is dat het stadsbestuur de afgelopen tien jaar heeft geïnvesteerd in het op orde krijgen van de basis en het verdiepen van haar oorsprong.  Bescheidenheid siert Eindhoven, zeker omdat ze pas na drie keer de verkiezing hebben gewonnen. Het is nu met recht een aantrekkelijke binnenstad waar mensen graag vertoeven. Op social media en bij onderscheidende evenementen als Dutch Design Week, Glow en STRP zie je dat Eindhovenaren weer trots durven te zijn op hun stad. Het is met recht nu een van de spannendste steden van Nederland.

Wat is nou precies dat Eindhoven-effect? Waarom lijken Rotterdam en Eindhoven naar mijn smaak qua mentaliteit, verleden en uitstraling zo op elkaar, en wat kan Almere leren van Eindhoven? Het feit dat Eindhoven is gerevitaliseerd, en daar nu ook voor wordt beloond, zet de toon voor andere steden in Nederland. Zowel gemeenten met een historische kern als degenen zonder geschiedenis, beseffen nu dat er de regels van het spel zijn veranderd. Tilburg moet als lelijk eendje er nog hard aan trekken en doet hopelijk in 2013 opnieuw mee aan de Beste Binnenstad. Historisch Haarlem, dat waarschijnlijk overtuigd was van de eindzege, moet wel lessen durven leren. Een opgepoetste historische kern of een grachtengordel op de Werelderfgoedlijst kosten vreselijk veel geld maar zijn niet vanzelfsprekend een garantie voor succes. Historie kan je ook verlammen. Een openlucht museum in Nederland is genoeg.  

Keuzes maken

Je moet durven kiezen en je nek uitsteken, en dat vinden we als Nederlanders maar moeilijk. Steden willen vaak alles zijn voor iedereen. Eindhoven heeft gekozen en doet dat consequent en vol overtuiging. Hopelijk zal een stad als Gouda, die op dit moment actief nadenkt over haar historische hart, dit ook doen. Citymarketing begint eindelijk volwassen te worden.